Józefa Bramowska

Bohaterką odcinka jest Józefa Bramowska (1860-1942) – propagatorka polskości na Śląsku (m.in. przewodnicząca Towarzystwa Polek na Śląsku), uczestniczka plebiscytu i III powstania (jej mieszkanie stanowiło lokal konspiracyjny i skład broni), senator RP w latach 1929–1930 i w 1935. Po rozpoczęciu II wojny św. ewakuowała się na wschód, lecz jeszcze we wrześniu 1939 r. wróciła do rodzinnego Żyglina, gdzie do końca ... Read More

Jan Kniszka

Bohaterem odcinka jest Jan Kniszka (1881-1945) – jeden z organizatorów Polskiej Organizacji Wojskowej G.Śl w Gorzycach, powstaniec śląski. Już od początku XX wieku aktywnie uczestniczył w życiu polskim na Śląsku. W swoim domu w Kraskowcu prowadził bibliotekę polską w ramach Towarzystwa Czytelni Ludowych, założył Towarzystwo Polsko-Katolickie św. Jacka, polski teatr i chór. Swoją działalnością narodową zwrócił na siebie uwagę władz ... Read More

Paweł Brandys

Bohaterem odcinka jest ks. Paweł Brandys (1869-1950) - w latach 1907-1918 członek Koła Polskiego w Reichstagu. W sierpniu 1919 r. uczestniczył w naradzie POW Górnego Śląska, poświęconej ustaleniu wybuchu I powstania śląskiego. W czasie plebiscytu i III powstania udostępnił swoje probostwo na narady działaczy polskich. Dowodził także w walkach frontowych w 1921 r. Był także posłem na Sejm Ustawodawczy, od ... Read More

Jan Brandys

Bohaterem odcinka jest ks. Jan Brandys (1886-1970) - naczelny kapelan wojsk powstańczych, uczestnik wszystkich powstań śląskich (w III powstaniu śląskim w randze kpt. dowodził na froncie grupą dziergowicka w ramach Grupy "Południe" w walkach w powiecie strzeleckim). W okresie międzywojennym należał do współorganizatorów Związku Powstańców Śląskich, a w okresie II wojny św. był ścigany przez władze hitlerowskie. W czasie wojny ... Read More

Henryk Jarczyk

Bohaterem odcinka jest Henryk Jarczyk (1889-1949) – uczestnik powstań śląskich i powstania wielkopolskiego, komisarz plebiscytowy, lekarz. Do szkoły powszechnej chodził w Podlesiu, a następnie w Mikołowie. Gimnazjum ukończył w Gliwicach, gdzie należał do konspiracyjnego, samokształceniowego Towarzystwa Tomasza Zana. W 1908 r. podjął studia medyczne we Wrocławiu, kontynuował je w Monachium i Lipsku, uzyskując w 1914 r. dyplom lekarza, a kilka ... Read More

Józef Wanot

Bohaterem odcinka jest Józef Wanot (1878-1970). Urodził się w Piekarach w rodzinie wielodzietnej. Pracował jako maszynista dołowy w kopalni Radzionków, aby utrzymać 10-osobową rodzinę po nocnej zmianie pracował dodatkowo przy remoncie dachów. Od 1895 roku był członkiem Polskiego Towarzystwa im. św. Alojzego, prowadzonego przez Wawrzyńca Hajdę – „Śląskiego Wernyhorę” oraz Towarzystwa Gimnastycznego Sokół w Piekarach Śląskich, gdzie w latach 1915-17 ... Read More

Jan Stęślicki

Bohaterem odcinka jest Jan Nepomucen Stęślicki (1866-1922) - lekarz, wybitny polski działacz niepodległościowy na Górnym Śląsku. Po studiach we Wrocławiu oraz Lipsku uzyskał dyplom lekarski i w 1893 r. przeniósł się do Siemianowic Śląskich, z którymi związał resztę życia. od 1903 przewodniczył Okręgowi Śląskiemu Związku Sokołów Polskich w Państwie Niemieckim; działał w Towarzystwie Czytelni Ludowych i Towarzystwie Szerzenia Elementarzy Polskich ... Read More

Emil Gajdas

Bohaterem odcinka jest Emil Gajdas (1879-1948) - aptekarz, współorganizator Polskiej Rady Ludowej miasta Tarnowskie Góry i działacz w Głównym Komitecie Wykonawczym POW G.Śl. w Bytomiu. W lutym 1919 roku członkowie POW zebrani w radzionkowskiej aptece, w domu Gajdasa, złożyli przysięgę ślubując „walczyć do ostatniej kropli krwi, aż złączy się Górny Śląsk z Polską”. Okres powstań był tragiczny dla losów rodziny ... Read More

Robert Kula

Bohaterem odcinka jest Robert Kula (1882-1950) – powstaniec śląski, katowicki radny miejski, członek Zarządu Głównego Związku Powstańców Śląskich. Już w czasie powstań śląskich słynął z bezkompromisowości, w jego domu wielokrotnie odbywały się rewizje niemieckiej policji. Szczególnie odznaczył się w trakcie III powstania w walkach o Górę św. Anny. Po powstaniach zadeklarowany piłsudczyk i przeciwnik Korfantego. Zarządzał restauracjami i hurtownią tytoniu ... Read More

Jan Jasiulek

Bohaterem odcinka jest Jan Jasiulek (1902-1982). Urodził się w Starym Koźlu, jego rodzina szybko przeniosła się na Śląsk. W latach 1919-1921 pracował w Polskim Komitecie Plebiscytowym i brał udział w powstaniach śląskich. W okresie międzywojennym trudnił się kupiectwem, prowadził sklepy w Zabrzu, potem w Nowym Bytomiu, gdzie się osiedlił i w 1937 roku wybudował Kino Patria. Podczas pierwszego pokazu we ... Read More