O projekcie

Seria dokumentalna „Filmowa Encyklopedia Powstań Śląskich” stanowi odpowiedź na niedostateczną edukację historyczną mieszkańców oraz niską świadomość historyczną na terenie województwa śląskiego. Zakłada on przedstawienie życiorysów powstańców śląskich w formie historii mówionej, zaprezentowanej przez ich żyjących potomków. Na kanwie historii rodzinnych powstały dwie serie zawierające po osiem krótkometrażowych filmów dokumentalnych (ok. 15 minut każdy), przedstawiających najważniejsze i najbardziej tragiczne momenty w dziejach tych terenów: okres powstań śląskich, kampanię wrześniową i II wojnę światową, wielotysięczne wywózki ludności rozpoczęte w 1945 roku oraz represje względem niepodległościowców w okresie Polski Ludowej. Projekt stanowi początek obchodów 100. rocznicy powstań śląskich, najważniejszego okresu w historii regionu, który zaowocował powrotem Górnego Śląska do Polski po ponad sześciu wiekach funkcjonowania pod czeską, a później niemiecką jurysdykcją.

Ideę przewodnią projektu stanowi prezentacja społeczności lokalnej (szczególnie ludziom młodym) historii Śląska. Uwaga realizujących skupiona zostanie na XX-wiecznej historii Śląska, a w szczególności okresie 1919-1922, który skutkował przyłączeniem części tych terenów do państwa polskiego.

Filmowa Encyklopedia Powstań Śląskich jest projektem mającym na celu utrwalenie długiej historii Śląska nie tylko w muzeach i na kartach ksiąg, ale przede wszystkim w umysłach mieszkańców. Zebranie informacji, pamiątek, dokumentów i zdjęć pozwoli na rzetelne opracowanie i zachowanie w świadomości przyszłych pokoleń. Od października 2017 roku pierwsza seria emitowana jest na ogólnopolskiej antenie TVP Historia.

Filmowa Encyklopedia Powstań Śląskich została nagrodzona w plebiscycie Wydarzenie Historyczne Roku 2016 w kategorii Edukacja i multimedia oraz wyróżniona w kategorii edukacja w XXXVII edycji konkursu na Wydarzenie Muzealne Roku Sybilla 2016. Zdobyła także zdobyliśmy główną nagrodę w kategorii Najlepsza telewizyjna seria historyczna na XII FilmAt Film, Art & Tourism Festival.

Projekt Filmowa Encyklopedia Powstań Śląskich realizowany jest dla Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach dzięki dofinansowaniu ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach Programu „Patriotyzm Jutra”. Odcinki „Konstanty Wolny – marszałek Sejmu Śląskiego” oraz „Józef Trojok – dowódca z Chropaczowa” z serii „Filmowa Encyklopedia Powstań Śląskich” dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach Programu Kultura – Interwencje 2017. Edycja jesienna. W realizację włączone są także inne instytucje kultury oraz ośrodki naukowe. Patronem medialnym serii jest TVP Historia.

Projekt skierowany jest do szerokiego wachlarza grup wiekowych, począwszy od uczniów szkół podstawowych. Przewidywana grupa odbiorców liczy około pół miliona osób, na które składa się:

  • grupa uczniów z 2000 szkół woj. śląskiego (ok. 500 tys. uczniów szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych), do których dostarczone zostały płyty z filmami,
  • uczestnicy lekcji muzealnych w Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach,
  • uczestnicy projekcji premierowych w gmachu Sejmu Śląskiego, Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Muzeum Powstań Śląskich, Instytucie Pamięci Narodowej w Katowicach i innych placówkach kulturalno-światowych,
  • dystrybucja filmów za pośrednictwem sieci internetowej. Każdy z filmów został udostępniony wraz z prawem do ich dalszego wykorzystania zgodnie z zasadami licencji: Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Polska. Ponieważ projekt jest projektem multimedialnym został on przygotowany w oparciu o standardy dostępności WCAG 2.0 dla materiałów Video.